کنگرهای درباره گذار ایران و مسئولیت مشترک
کنگره آزادی ایران
کنگره آزادی ایران نهادی مدنی، سیاسی مستقل و سکولار است. کنگره خود را نه یک حزب میداند، نه یک ائتلاف انتخاباتی، و نه ساختاری برای معرفی رهبر. کنگره چتری است که در آن گروهها و افراد مستقل و احزاب، با حفظ هویّت و خودگردانی خویش، بر سر چند اصل مشترک گرد هم میآیند: حقوق بنیادین انسان، تنوّع و کثرت، مخالفت با جمهوری اسلامی، سکولاریسم در حکمرانی، عدم خشونت، و تمرکززدایی.
شکلگیری
کنگره در روزهای ۷ و ۸ فروردین ۱۴۰۵ در لندن، با حضور کنشگران سیاسی و مدنی ایرانی از طیفها و گرایشهای گوناگون، بنیان نهاده شد. بنیانگذاران بر این باور بودند که گذار از جمهوری اسلامی و عبور مسئولانه از دوران پس از آن، نه از مسیر چهرههای فردی و نه از مسیر مذاکرات پشت درهای بسته، بلکه تنها از طریق سازوکاری باز، پاسخگو، و چندصدایی ممکن است.
ساختار
کنگره بر اساس مصوّبهی تأسیس، از پنج رکن مستقل و پاسخگو تشکیل شده است:
مجمع کنگره
بالاترین رکن تصمیمگیری، متشکّل از نمایندگان هفت گروه عضویت.
هیأت رئیسهی مجمع
مدیریت دستور و ادارهی جلسات مجمع.
شورای مرکزی
هدایت سیاسی و اجرایی کنگره در چارچوب مصوّبات مجمع و پاسخگو در برابر آن.
سازمان اجرایی
زیر نظر مدیر اجرایی، پیشبرد روزانهی فعّالیتها و اجرای مصوّبات.
هیأت نظارت
بررسی انطباق فعّالیتها با مصوّبات و گزارشدهی فصلی به مجمع.
این پنج رکن بهگونهای طرّاحی شدهاند که اختیار، اجرا، و نظارت از یکدیگر جدا بماند.
مرحلهی کنونی
کنگره چهار گام نهادی برداشته است:
- ۲۸ فروردین ۱۴۰۵: تصویب مصوّبهی تأسیس توسّط شورای هماهنگی مؤسس.
- ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵: برگزاری نخستین نشست مجمع و انتقال اختیارات شورای هماهنگی مؤسس به مجمع، بر اساس مادهی ۴۲.
- ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵: برگزاری دومین نشست مجمع و انتخاب نخستین شورای مرکزی
- ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵: انتخاب اسماعیل عبدی به عنوان نخستین مدیر اجرایی توسّط شورای مرکزی
هدف کنگره
کنگره آزادی ایران میکوشد:
عاملیت و مشارکت شفاف در گذار ایران پس از جمهوری اسلامی را تقویت کند تا آینده کشور از مسیر مشارکت مسئولانه شهروندی، نه مذاکرات پشتپرده یا مداخلات بیرونی، شکل گیرد.
کثرتگرایی را به رسمیت بشناسد و نهادینه کند؛ با بهرسمیتشناختن صداهای متنوع و طراحی ضمانتهای مدنی و سیاسی برای جلوگیری از تکرار شکستهای ۱۳۵۷.
چارچوبی عملگرایانه برای تصمیمگیری فراهم کند که بتواند در دوره گذار، سازوکارهای حکمرانی را راهنمایی کند.
این کنگره چه نیست
با اتکا به درسهای ابتکارات ناموفق گذشته، این کنگره بهصراحت:
یک نهاد سیاسی یا ارگان حاکمیتی نیست. این کنگره ابتکاری مدنی است برای پشتیبانی از روندهای سیاسی در دوره بحران، با میانجیگری واقعگرایانه و تقویت مسئولیتپذیری و مشارکت سازنده.
محل تصمیمگیری نهایی یا داوری سیاسی نیست. این کنگره بستری برای گفتوگوی عملگرایانه، همگرایی ایدهها و بهبود تصمیمگیری جمعی در شرایط عدمقطعیت است.
ابتکاری انحصاری یا انحصارطلب نیست. این کنگره تلاشهای همراستای دیگری را که اهداف مشابهی را دنبال میکنند به رسمیت میشناسد و استقبال میکند.
محلی برای انتخاب یا ترویج رهبر و تشکیل ائتلاف نیست. هدف آن کاوش و الگوبرداری از سازوکارهای میانجیگری مناسب برای حکمرانی انتقالی مشارکتی است.
پرسشهای کلیدی برای گفتوگو
شرکتکنندگان به پرسشهای محوری زیر خواهند پرداخت:
بازسازی اعتماد و همبستگی اجتماعی: با نزدیکشدن دورهای پرخطر از گذار، چگونه میتوان اعتماد و همکاری معنادار را در جامعهای خسته، آسیبدیده و عاطفیـقطبیشده بازسازی کرد؟ در این بزنگاه تاریخی، فرصتهای ملموس برای پلزدن میان مخالفان نظام کنونی کجاست؟
درگیرشدن با بازیگران غیرلیبرال یا غیرعملگرا: برخی گروههای مخالف به دلایل مختلف از همکاری با دیگران پرهیز میکنند. آیا باید صرفاً نقدشان کرد، یا میتوان شیوههای عملی و مسئولانهای برای تعامل طراحی کرد؟
از رعیت تا شهروند: گذار ایران از جامعهای رعیتمحور به جامعه شهروندیِ مدرن در این مرحله چه میطلبد؟ عاملیت فردی و حاکمیت مردمی در عمل یعنی چه، و نخبگان ایرانی—در داخل و خارج—چه مسئولیتی در برابر مقاومت در برابر تقدیرگرایی دارند؟
مداخله خارجی و پیامدهای آن: چرا دعوت به مداخله خارجی مطرح میشود؟ چه فرضهایی موافقان و مخالفان را از هم جدا میکند؟ پس از مداخله چه سناریوهایی محتمل است و چه ضمانتهایی میتواند الگوهای شکست تاریخی را کاهش دهد؟ آیا همکاری سازنده در میان این اختلافها ممکن است؟
مدیریت دوره گذار: از اکنون تا تصویب نظم قانون اساسی جدید، چه راهبردهایی میتواند جمهوری اسلامی را شکست دهد و واقعیتهای میدانی را مسئولانه مدیریت کند، در حالیکه ریسکها و هزینههای گذار را به حداقل برساند؟
کنگره آزادی ایران میکوشد به رویکردی منضبط، فراگیر و عملگرایانه برای عبور از گذار ایران کمک کند—رویکردی که بر مسئولیتپذیری، واقعگرایی و عاملیت جمعی تکیه دارد.
Congress Coordination Council
Esmaeil Abdi
Omid Shams
Jalil Sharhani
Joma Buresh
Hossein Razagh
Khaled Azizi
Reza Alijani
Saeed Dehghan
Shahriar Ahy
Ata Hoodshtian
Kazem Alamdari
Majid Zamani
Mohsen Sazegara
Mohsen Makhmalbaf
Maryam Saeedi
Mahdieh Golroo
Mehran Barati
Mehrdad Khonsari
Mehrdad Youssefiani
Nazanin Afshin-Jam
Nasser Bolidei
Nahid Bahmani
Neda Soltani
Nayereh Tohidi
Hadi Zamani
Homayoun Mehmanesh
Hooman Harouni
Younes Shameli
The Iran Freedom Congress believes in the 'plurality' of Iranian political and civic forces. We know that many well-known political and social figures and public thinkers are not yet present in this Congress. But this is the beginning of the path and the first step in a long journey. We hope the Congress will continue to become a place for the presence and synergy of all Iranians who believe in democracy, freedom, and comprehensive development for the future of this ancient land.
سوالات پرتکرار
چرا نام کنگره از گفتگو برای ایران به کنگره آزادی ایران تغییر پیدا کرد؟+
ابتکار کنگره ابتدا با نام گفتگو برای ایران شروع شد. پس از دعوت طیف متنوعی از فعالان سیاسی و مدنی بنا شد که نمایندگان گروهها و شخصیتهای فعال سیاسی و مدنی برای مشارکت در طرح و برنامه کنگره کنار هم گرد بیایند. در جلسه ۲۳ و ۲۴ فوریه در لندن، مشارکتکنندگان تغییراتی در مأموریت کنگره بهوجود آوردند و نام آن را نیز به کنگره آزادی ایران تغییر دادند.
آیا این کنگره، با کنفرانس یا نشست دیگری در ارتباط بوده است؟ آیا کشور یا سازمان خارجی در آن نقش دارد؟+
خیر. این کنگره با هیچ طرح، نشست یا کنفرانس دیگری در ارتباط نبوده است و یک ابتکار مستقل توسط افراد ایرانی است. هیچ دولت یا سازمان خارجی در شکلگیری ایده و روند آن نقشی ندارد.
چرا در بعضی از اطلاعیههای کنگره از دو پرچم استفاده شده است؟+
از زمان مشروطه تا آخر دوره پهلوی هر دو پرچم سه رنگ بدون شیروخورشید به عنوان پرچم ملی و مدنی و پرچم شیروخورشید به عنوان پرچم دولتی مورد استفاده قرار میگرفته است. در اکثر مناسبتهای غیر دولتی تا آخر دوره پهلوی از پرچم ملی و مدنی استفاده میشده است. برای آشنایی با مبانی تاریخی و حقوقی این موضوع به این مقاله رجوع کنید.
در بسیاری از کشورها، از جمله آلمان، دانمارک و فنلاند، جامعه مدنی به عنوان بالانس کننده قدرت حکومت دارای پرچمی بدون نماد دولتی است. با توجه به سابقه طولانی استبداد در ایران، تقویت و تشخص جامعه مدنی حیاتی است.
چرا کنگره آزادی که هدفش کثرتگرایی است حزب پژاک را به این گردهمایی دعوت نکرده است؟+
قصد ما این است همایشی را با هدف همافزایی و همگرایی نیروهای کثرتگرا و دمکراسیخواه اپوزیسیون ایران برگزار کنیم. بدیهی است در این فرصت محدود نمیتوانیم پذیرای همه جریانهای سیاسی و شبکههای اجتماعی باشیم. با این حال، با توجه به ضرورتهای موجود، توانستیم در مدت کوتاهی گروههای سیاسی متنوعی را گرد آوریم.
در این راستا، مایلیم از جمله گروههایی که در همین دوره برای حضور و سخنرانی در جمع کثرتگرای کنگره آزادی دعوت کنیم، به حزب پژاک اشاره کنیم. در فضای رسانهای سوءتفاهمهایی شکل گرفته که امیدواریم با این دعوت برطرف شود.
کنگره آزادی ایران
هزینه های کنگره از چه منابعی تامین شده است؟+
منابع مالی کنگره تا کنون توسط کارآفرینان ایرانی تامین شده است. از هیچ نهاد یا سازمان دولتی یا عمومی برای کنگره کمکی دریافت نشده است.
تماس
مدیر اجرایی: اسماعیل عبدی
contact@ifcongress.org