مصوبه تأسیس کنگره آزادی ایران
هدف، مأموریت و ساختار
مصوب 28/1/1405 آخرین تغییرات 21 تیر 1405
ماده 1: هدف و مأموریت کنگره
- هدف کنگره آزادی ایران («کنگره») ایجاد بستری برای هماهنگی، گفتوگو و همکاری میان احزاب، افراد، نهادها و سازمانهای دموکراسیخواه و کثرتگرای ایرانی است تا زمینه آزادی ایران از هرگونه استبداد و استقرار حکومتی مبتنی بر دموکراسی کثرتگرا، آزادیهای اساسی و حقوق بشر فراهم شود.
- کنگره با پاسداری از ارزشهای آزادی، دموکراسی سکولار و کثرتگرایی، میکوشد شبکههایی مبتنی بر اعتماد و همکاری میان نیروهای دموکراسیخواه ایجاد کند. همچنین با حفظ ارتباط مستمر با فعالان داخل کشور، در پی آن است که به شکلگیری روندی مسئولانه برای گذار از جمهوری اسلامی به نظمی دموکراتیک، مبتنی بر حق تعیین سرنوشت جامعه متکثر ایران یاری رساند.
- کنگره با تاکید بر یکپارچگی سرزمینی ایران باور دارد که احترام و استحکام این اصل در گرو تحکیم بنیانهای همبستگی ملی و تأمین مشارکت فراگیر تمامی بخشهای جامعه ایران است.
1 / ۳ - کنگره با بهرسمیت شناختن تکثر هویتی و تنوع فرهنگی جامعه ایران، خود را متعهد به تلاش برای تضمین مشارکت مؤثر و نمایندگی عادلانه تمامی جوامع (از جمله فارس، تُرک، کُرد، بلوچ، عرب، ترکمن و غیره) و نیز اقلیتهای زبانی و مذهبی در تمامی سطوح حکمرانی و تصمیمسازی میداند. در این راستا، با اتکا به بهترین رویهها و استانداردهای جهانی، از جمله چارچوبهای بینالمللی مرتبط با حقوق اقلیتها و مردمان بومی، در پی تدوین و ترویج راهکارهای عملی برای رفع هرگونه تبعیض و تمرکز انحصاری قدرت و منابع، و احقاق حقوق سیاسی، اداری و فرهنگی جوامع هویتی داخل ایران خواهد بود. بخشی از احزاب و اعضاء کنگره، فدرالیسم را نظام مطلوب آینده ایران میدانند. کنگره متعهد است با بررسی این مدل حکمرانی، به نزدیککردن دیدگاههای مختلف در جهت رفع تمرکز و توزیع قدرت در آینده ایران کمک نماید. - کنگره آزادی ایران همچنین میکوشد از طریق گفتوگو و تعامل میان طیف گستردهای از گروههای سیاسی و مدنی، در داخل و خارج از کنگره،
سازوکارهایی قابل قبول برای تسهیل فرآیند گذار طراحی کند؛ سازوکارهایی که از انسداد سیاسی، خشونت داخلی و فروپاشی نهادی جلوگیری کرده و زمینه شکلگیری نهادهای دموکراتیک مستقل، مبتنی بر عاملیت مردمان ایران را فراهم آورد.
[نظریه اقلیت راجع به اصلاح مواد یک تا 4] - کنگره در پی آن است که از طریق طرح و هماهنگی پروژه های مشترک داوطلبانه، گفتوگوهای ساختارمند و تلاش برای صورتبندی و یافتن راهحل درباره اختلافات اساسی، به تدریج به سازوکاری برای تصمیمسازی مشترک راجع به مسائل کلیدی حکمرانی دست یابد؛ سازوکاری که از چنان مشروعیت و سرمایه اجتماعی برخوردار باشد که حتی اعضاء اقلیت مخالف نیز خود را متعهد به احترام به تصمیمات آن بدانند.
- کنگره آزادی ایران خود را یک نهاد انحصاری و جایگزین اراده مردم و یا نهادهای منتخب آینده نمیداند، بلکه بستری برای گفتگو، همکاری، اعتماد سازی، تمرین تعامل و مصالحه، و ترویج آزادی خواهی و کثرت گرایی است.
ماده 2: مجمع کنگره آزادی ایران:
-
مجمع کنگره آزادی ایران («مجمع»، «مجمع کنگره») بالاترین رکن کنگره آزادی ایران است. مجمع پلتفرم گفتگو، طرح پروژه های مشترک و تصمیم گیری در خصوص موضوعات اصلی کنگره بین فعالان سیاسی و مدنی خواهد بود. همچنین مجمع خط مشئ های اصلی و سیاست های کلی کنگره را مشخص میکند.
-
مجمع می تواند تا 100 عضو داشته باشد که به ترتیب زیر تعیین خواهد شد:
اولین دوره مجمع برای مدت سه ماه تشکیل میشود و شامل افرادی است که دعوت کنگره برای شرکت در نخستین همایش را پذیرفتهاند و در نظرسنجی ارائه شده توسط کنگره بیش از یک بار به عنوان گزینه مناسب برای عضویت در مجمع معرفی شدهاند. اعضاء اصلی شورای هماهنگی (مؤسس) نیز به این ترکیب افزوده خواهند شد.
پس از این دوره، انتخابات مجمع هر شش ماه یکبار، بر اساس گروههای عضویت («گروه») هفت گانه زیر و با توجه به سهمیهای که به هر گروه اختصاص مییابد، برگزار خواهد شد. هر فرد میتواند در گروهی که عضو آن است و در قالب سهمیه آن گروه خود را کاندیدای عضویت در مجمع کند. سهمیه هر گروه در آییننامه مربوطه تعیین خواهد شد.1. فعالان سیاسی و حزبی
2. فعالان صنفی و مدنی
3. زنان و فعالان برابری جنسیتی
4. حقوقدانان و فعالان حقوق بشری
5. دانشگاهیان و جامعه فرهنگی
6. کارآفرینان و جامعه اقتصادی
7. سیاستمداران ایرانی در جامعه بین الملل
8. فعالان محیط زیست و توسعه پایدار -
هیأت رئیسه مجمع در اول هر دوره مجمع توسط اعضاء مجمع انتخاب می شود. هیأت رئیسه 5 عضو خواهد داشت و مسئول تعیین دستور جلسه و مدیریت جلسات مجمع خواهد بود. حدود اختیارات و وظایف هیأت رئیسه، به غیر از آنچه در این سند آمده توسط مجمع مشخص خواهد شد. هیأت رئیسه مجمع، مسئول نظام فرآیندی مجمع است و نه ریاست کنگره یا سخنگوی سیاسی آن.
-
هر کدام از اعضاء مجمع میتوانند درخواست طرح موضوع در جلسات مجمع را به هیأت رئیسه ارائه دهند. هیأت رئیسه مجمع بر مبنای اولویت نسبت به تنظیم دستور جلسه اقدام میکند. همین طور 5% از اعضاء کنگره میتوانند با امضاء مشترک، یک موضوع را برای طرح در جلسه مجمع به هیأت رئیسه اعلام کنند. اگر 20% از اعضاء مجمع و یا 20% کل اعضاء کنگره خواستار طرح موضوعی باشند هیأت رئیسه موظف است پس از دریافت کتبی چنین درخواستی آن را در اولین جلسه بعدی در دستور کار جلسه مجمع قرار دهد. در صورت تقاضای بررسی یک دستور به صورت فوری توسط 50% اعضاء مجمع یا کنگره، هیأت رئیسه موظف به تشکیل جلسه مجمع در اولین زمان ممکن و بررسی موضوع مربوطه خواهد بود.
-
اعضاء غیرفعال مجمع طبق رویه ای که خود مجمع تصویب خواهد کرد از مجمع خارج و اعضاء جانشین توسط گروه مربوطه معرفی خواهند شد.
-
حداقل 30 درصد از اعضاء مجمع باید از زنان باشند و این درصد مطابق شرایطی که مجمع تعیین میکند به 50 درصد میرسد.
-
مجمع متعهد است شرایطی را فراهم کند که ذینفعان همه اتینکها، زبانها، مذاهب، مناطق و گرایشهای سیاسی و مدنی کشور بدون تبعیض در کنگره و به تبع آن در مجمع حضور داشته باشند.
-
مجمع به طور عادی هر ماه یکبار و در شرایط خاص به ترتیبی که خود مجمع مشخص خواهد کرد تشکیل جلسه خواهد داد.
-
جلسات مجمع با حضور 40% اعضاء رسمیت پیدا میکند. تصمیمات مجمع با رأی اکثریت حاضران تصویب خواهد شد. هر کرسی در هر دوره شش ماهه می تواند از یک رأی منفی ویژه برای موضوعات استفاده کند. اگر 30% حاضران و 25% کل کرسی ها از این حق استفاده کنند، مصوبه رد خواهد شد. در صورتی که موضوعی که یک بار توسط یک کرسی با رأی ویژه منفی مواجه شده، بار دیگر بدون تغییر معنادار در مجمع برای رأی گیری مطرح شود، رأی منفی مجدد آن کرسی در حساب رأی های منفی ویژه آن شمرده نمیشود. تشخیص «بدون تغییر معنادار بودن» با مجمع خواهد بود.
-
فراکسیونهای مجمع، گروههایی از اعضاء مجمع هستند که داوطلبانه و بر اساس اشتراک در دیدگاههای سیاسی، تحلیلی یا برنامهای، با هدف هماهنگی مواضع و پیشبرد ابتکارات مشترک در درون کنگره شکل میگیرند. فراکسیونها رهبری سیاسی جناحهای مختلف کنگره را در داخل آن و فضای عمومی شکل میدهند. فعالیت فراکسیون ها و اعضاء آن نباید به انسجام کنگره و نقش پلتفرمی آن ضربه بزند. فراکسیونها نمیتوانند به نمایندگی از طرف کل کنگره موضعگیری کنند.
-
تمام افراد و سازمانهای ایرانی که خود و شخصیتهای تحت کنترلشان به تأیید 2 نفر از اعضاء کنگره به کثرتگرایی و حقوق اساسی دیگران ملتزم هستند میتوانند طبق ضوابط مجمع به عضویت کنگره و یکی از گروههای عضویت درآیند. گروه های عضویت، مسئول تبلیغ و ترویج ارزشهای کنگره، جذب اعضاء جدید، گسترش شبکه و حفظ همبستگی بین اعضاء هستند. در انتخابات اعضاء مجمع، از هر گروه به اندازه سهمیه مندرج در بند 7، نماینده به مجمع معرفی می شود.
-
رویه های کاری و انتخابات داخل گروه ها با پیشنهاد خود گروه ها و با تأیید و تدوین آئین نامهای که در شورای مرکزی تصویب خواهد شد تنظیم میشود. در صورت ارائه لایحه توسط چهار گروه بطور مشترک، شورای مرکزی موظف است آن لایحه را با درج نظر خود برای طرح و تصویب در مجمع ارائه نماید.
-
گروه فعالان سیاسی، علاوه بر سایر کارکردها و فعالیتهای مذکور در این سند، کمیسیون تشکلهای سیاسی، که متشکل از نمایندگان احزاب و تشکلهای سیاسی و 5 نفر از افراد تسهیل گر و با سابقه میانجیگری موفق هستند، را تشکیل میدهد. معیارهای دعوت از تشکل سیاسی با تدوین در گروه فعالان سیاسی و تأیید در شورای مرکزی تعیین خواهند شد. کمیسیون تشکل های سیاسی ضمن هماهنگی فعالیت های تشکل ها و احزاب سیاسی و طرح و اجرای پروژههای مشترکی که مرتبط با اهداف و مأموریت های کنگره باشد، میتواند از طریق شورای مرکزی، لوایحی را برای تصویب به مجمع بفرستد. لوایح ارسالی از کمیسیون تشکل های سیاسی باید با فوریت متناسب و با الحاق نظر شورای مرکزی در مجمع بررسی شود. مجمع میتواند برای بررسی موضوعات مختلف، کمیسیونهای دیگری ایجاد نماید.
-
فعالیت گروه های عضویت باید بصورتی باشد که ورود و مشارکت افراد و سازمان های جدید تشویق شود و راهیابی و نقش آفرینی افراد جدید بر مبنای شایستگی به تمام سطوح کنگره به راحتی امکان پذیر باشد.
-
رسیدگی به ادعاهای نقض حقوق مرتبط با کنگره و موضوع و فعالیت های آن، چه از سوی اعضاء کنگره و چه از سوی افراد خارج از کنگره، در کمیسیون حقوقی که توسط گروه حقوقدانان تشکیل خواهد شد قابل رسیدگی است. ترکیب و شیوه کار این کمیسیون به تصویب مجمع میرسد و آرای آن برای کنگره لازم الاجرا است.
-
مجمع تنها در خصوص لوایح ارسالی از سوی شورای مرکزی و طرح هایی که به صورت کتبی تدوین و به تأیید 20% اعضاء مجمع یا اعضاء کنگره رسیده است رأیگیری می کند. در سایر موارد دستور جلسه ها تنها به منظور بحث و بررسی موضوعات مختلف و ارائه گزارش خواهد بود.
-
در تمامی تصمیمات رسمی مجمع، در صورتی که حداقل 30% از اعضاء مجمع دارای نظر مخالف باشند، حق دارند نظریه اقلیت خود را ظرف یک روز پس از اعلام نتیجه رأی گیری بهصورت مکتوب به هیأت رئیسه ارسال نمایند و هیأت رئیسه موظف به ثبت این نظر به پیوست رأی اصلی خواهد بود. نظریات اقلیت جزء مستندات رسمی کنگره است و در صورت لزوم همراه با مصوبه منتشر خواهد شد.
-
مشروح مذاکرات مجمع، گزارش های نهایی مشورتها و مصوبات آن در دبیرخانه کنگره ثبت شده و به صورت عمومی منتشر خواهد شد. هیأت رئیسه میتواند در موارد حساس و مطابق آیین نامه مصوب مجمع، جلسات را بصورت غیرعلنی برگزار کند.
ماده 3: شورای مرکزی:
- اعضاء شورای مرکزی 13 نفر هستند که توسط مجمع کنگره و از میان اعضاء آن انتخاب می شوند. با نظر گروه فعالان سیاسی و با توجه به تنوع و شمولیت حضور احزاب و تشکلهای سیاسی، تا سقف 5 نفر از اعضاء شورای مرکزی از میان کاندیداهای (حداقل 8 نفر) معرفی شده توسط کمیسیون تشکل های سیاسی و با رأی گیری در مجمع انتخاب میشوند. سایر اعضاء از میان اعضایی که توسط 10 عضو دیگر مجمع برای این سمت توصیه شده باشند با رأی گیری انتخاب خواهند شد.
- شورای مرکزی مسئول تصمیم گیری در خصوص فعالیت های سیاسی و اجرایی کنگره برای پیشبرد اهداف آن در قالب خط مشئ و اهداف اعلام شده توسط مجمع خواهد بود. شورای مرکزی میتواند از طرف کنگره اعلام موضع کند و باید در خصوص تمام مواضع و فعالیتهای خود به مجمع پاسخگو باشد.
- شورای مرکزی موظف است شرایط احراز هویت متقاضیان عضویت و همچنین امکان مشارکت امن متقاضیان عضویت غیرعلنی، مخصوصاً از داخل ایران، را با راه حل های فنآورانه به طریقی فراهم کند که ضمن جلوگیری از اختلال و تقلب در سیستم، امکان گسترش شبکه اعضاء به صورت امن مهیا گردد.
- مجمع میتواند اعضاء شورای مرکزی یا کل آن را مطابق آئین نامه مصوب مجمع استیضاح و از کار برکنار کند.
- تعیین استراتژی های سیاسی و سیاستگذاری در خصوص مسائل روز و اتفاقات سیاسی مطابق اهداف و سیاست های تعیین شده مجمع بر عهده این شورا است. شورای مرکزی، همچنین مسئول تأیید آئیننامههای کاری و هماهنگی کلیه فعالیت های گروه ها و کمیسیون ها و اطمینان از انطباق فعالیت آنان با اهداف و مأموریت کنگره است.
- اعضاء شورای مرکزی موظف است نظام مدیریت خود را مشخص کرده و حدود اختیارات و مسئولیت اعضاء را تعیین کند. صورتجلسات شورای مرکزی در دبیرخانه کنگره ثبت خواهد شد.
- شورای مرکزی هر هفته یک بار تشکیل جلسه خواهد. در مواقع ضروری با تصمیم رئیس یا تقاضای یک سوم اعضا جلسه شورا تشکیل خواهد شد.
- شورای مرکزی یک نفر را به عنوان مدیر اجرایی برای مدیریت سازمان اجرایی کنگره انتخاب می کند.
- شورا موظف است در ابتدای هر جلسه مجمع گزارشی شفاف از فعالیت های خود به مجمع ارائه کند.
ماده 4: سازمان اجرایی:
- مدیر اجرایی مسئول ایجاد و مدیریت سازمان اجرایی، تجهیز منابع، اجرای مصوبات مجمع و شورای مرکزی است.
- حدود اختیارات و مسئولیتهای مدیر اجرایی توسط شورای مرکزی تعیین می شود.
- مدیر اجرایی موظف است به طور دوره ای گزارش فعالیت های خود را به شورای مرکزی و مجمع ارائه نماید.
- سازمان اجرایی موظف است ضمن رصد فعالیت ها و بازخوردهای فعالیت کنگره، پیشنهادهای عملیاتی و استراتژیک را در کارگروههای اجرایی زیرمجموعه تدوین کند و برای تأیید به شورای مرکزی ارسال نماید.
ماده 5: هیأت نظارت:
- اعضاء هیأت نظارت 5 نفر هستند که توسط مجمع انتخاب خواهند شد.
- اعضاء شورای مرکزی، مدیران و مسئولان کنگره موظفاند به صورت ماهانه گزارش عملکرد خود را ارائه داده و به پرسشهای هیأت نظارت پاسخ دهند و مدارک مورد درخواست آنها را ارائه کنند. به منظور پایش کلی، هیأت نظارت میتواند نماینده یا نمایندگانی را جهت حضور به عنوان ناظر (بدون حق رأی، بدون صحبت و بدون اظهار نظر) در جلسات شورای مرکزی تعیین کند. حضور این نمایندگان منوط به اطلاع قبلی است. وظیفه هیأت نظارت بررسی انطباق فعالیت ها با مصوبات مجمع است و شامل دخالت در امور اجرایی نمیشود.
- هیأت نظارت موظف است به صورت ماهانه گزارش بازرسی خود از فعالیت کنگره را در اختیار مجمع قرار دهد.
ماده 6: اصل توسعه ارگانیک:
-
ساختار و ماموریت کنگره متناسب با میزان موفقیت و اعتمادسازی در مراحل اولیه، بهصورت تدریجی توسعه پیدا خواهد کرد. کنگره تلاش میکند انعطافپذیر باقی بماند و از ساختارهای سلب و ایستا پرهیز کند. طراحی پیشنهادهای بازنگری و بهروزرسانی ساختار و آییننامهها از طریق یک کارگروه تخصصی انجام خواهد شد.
-
این سند در تاریخ 28 فروردین 1405 توسط شورای هماهنگی کنگره آزادی ایران (مؤسس) به تصویب رسید. بدیهی است پس از تشکیل اولین دوره مجمع، شورای هماهنگی کنگره منحل خواهد شد و مجامع کنگره میتوانند نسبت به ترمیم و ارتقاء این سند اقدام نمایند.
تعاریف:
اعضاء اصلی شورای هماهنگی (مؤسس): شورای هماهنگی کنگره متشکل از افرادی بودند که در 23 و 24 فوریه در لندن توافق کردند در برپایی اولین همایش کنگره آزادی در 28 و 29 مارس با هم همکاری و مشارکت کنند. اعضاء اصلی تمام کسانی هستند که به عنوان عضو اصلی آماده همکاری با شورای هماهنگی بوده اند. این شورا بعد از تشکیل اولین جلسه اولین دوره مجمع منحل خواهد شد.
کنگره آزادی ایران: شامل همه ارکان و فعالیت هایی است تحت نام کنگره آزادی انجام می شود. وقتی از کنگره صحبت میشود، مجمع، شورای مرکزی، سازمان اجرایی، اعضاء کنگره را به طور کامل شامل میشود.
اعضاء کنگره: شامل همه افرادی است که بر مبنای الزامات این سند به عضویت کنگره در خواهند آمد بدون آنکه عضو مجمع یا هر کدام از ارکان دیگر کنگره باشند.
مجمع کنگره آزادی ایران («مجمع»، «مجمع کنگره»): بالاترین رکن مشورتی و تصمیم گیری کنگره است. خط مشئ، اهداف و استراتژی های کلان کنگره با تصویب مجمع مشخص می شوند. ساختار و فرآیندهای اجرایی مجمع در ماده 2 توضیح داده شده است.
اعضاء مجمع: تعداد مشخصی (تا سقف 100 نفر) از اعضاء کنگره هستند که از دومین دوره مجمع با انتخابات توسط کلیه اعضاء مجمع به روشی که در ماده 2 توضیح داده شده به مجمع راه پیدا می کنند. در اولین دوره مجمع، اعضاء مجمع به ترتیبی که در بند 8 آمده است تعیین میشوند.
اولین دوره مجمع: یک دوره کوتاه مدت سه ماهه است که برای شروع سریع کار کنگره و قبل از نهایی شدن فرآیند عضوگیری و با استفاده از نظرات شرکتکنندگان در اولین همایش کنگره به ترتیبی که در بند 8 مشخص شده است شکل می گیرد. شکل گیری دوره دوم مجمع بصورت انتخابی و با انتخابات میان کل اعضاء کنگره خواهد بود.
گروه عضویت («گروه»): گروه های عضویت برای اطمینان از اینکه تمام اقشار جامعه دور میز تصمیمگیری حضور دارند و اعضاء مجمع تنها با معیار «شهرت بیشتر» یا «تعداد رأی بیشتر» انتخاب نمیشوند شکل گرفتهاند. هر عضو کنگره می تواند در یکی از گروه ها عضو شود و ضمن کمک به جذب افراد مرتبط با آن گروه، به عنوان یک کاندیدا در قالب سهمیه آن گروه در انتخابات مجمع شرکت کند. کارکرد و فعالیت گروه ها در بندهای 8، 17 و 18 توضیح داده شدهاند.
هیات رئیسه مجمع: به ترتیبی است که در بند 9 مشخص شده است.
نظریه اقلیت: بخشی از فرآیند تصمیمسازی دموکراتیک در کنگره و تضمینکننده حفظ تکثر، شفافیت و تداوم مشارکت نیروهایی است که در یک تصمیم مشخص در اقلیت قرار گرفتهاند، بدون آنکه نظرشان به طور کامل برای عموم و در اسناد رسمی نادیده گرفته شود.
شورای مرکزی: به ترتیبی که در ماده 3 تعریف شده است.
کمیسیون: تعدادی از اعضاء کنگره که بر مبنای این سند و با هماهنگی و نظارت شورای مرکزی نسبت به انجام فعالیت های مشخص یا تصمیم سازی برای مجمع اقدام می کنند.
کمیسیون تشکلهای سیاسی: به ترتیبی که در بند 19 تعریف شده است.
سازمان اجرایی: به ترتیبی که در ماده 4 تعریف شده است.
دبیرخانه: مسئول ثبت و ضبط تمام اسناد و جلسات کنگره و ارسال و دریافت مکاتبات کنگره است و در سازمان اجرایی قرار می گیرد.