

کنگرهای درباره گذار ایران و مسئولیت مشترک
کنگره آزادی ایران
لندن، ۲۸ و ۲۹ مارس ۲۰۲۶
کنگره آزادی ایران («کنگره») در دو روز از مارس ۲۰۲۶ در لندن برگزار میشود و کنشگران مدنی و سیاسی ایران را از طیفی گسترده از پیشینهها و دیدگاهها گرد هم میآورد.
این کنگره بهعنوان مجمعی ساختاریافته برای تسهیل گفتوگوی جدی، مسئولانه و آیندهنگر در مقطعی حساس از تاریخ ایران طراحی شده است.
هدف کنگره
کنگره آزادی ایران میکوشد:
عاملیت و مشارکت شفاف در گذار ایران پس از جمهوری اسلامی را تقویت کند تا آینده کشور از مسیر مشارکت مسئولانه شهروندی، نه مذاکرات پشتپرده یا مداخلات بیرونی، شکل گیرد.
کثرتگرایی را به رسمیت بشناسد و نهادینه کند؛ با بهرسمیتشناختن صداهای متنوع و طراحی ضمانتهای مدنی و سیاسی برای جلوگیری از تکرار شکستهای ۱۳۵۷.
چارچوبی عملگرایانه برای تصمیمگیری فراهم کند که بتواند در دوره گذار، سازوکارهای حکمرانی را راهنمایی کند.
این کنگره چه نیست
با اتکا به درسهای ابتکارات ناموفق گذشته، این کنگره بهصراحت:
یک نهاد سیاسی یا ارگان حاکمیتی نیست. این کنگره ابتکاری مدنی است برای پشتیبانی از روندهای سیاسی در دوره بحران، با میانجیگری واقعگرایانه و تقویت مسئولیتپذیری و مشارکت سازنده.
محل تصمیمگیری نهایی یا داوری سیاسی نیست. این کنگره بستری برای گفتوگوی عملگرایانه، همگرایی ایدهها و بهبود تصمیمگیری جمعی در شرایط عدمقطعیت است.
ابتکاری انحصاری یا انحصارطلب نیست. این کنگره تلاشهای همراستای دیگری را که اهداف مشابهی را دنبال میکنند به رسمیت میشناسد و استقبال میکند.
محلی برای انتخاب یا ترویج رهبر و تشکیل ائتلاف نیست. هدف آن کاوش و الگوبرداری از سازوکارهای میانجیگری مناسب برای حکمرانی انتقالی مشارکتی است.
پرسشهای کلیدی برای گفتوگو
شرکتکنندگان به پرسشهای محوری زیر خواهند پرداخت:
بازسازی اعتماد و همبستگی اجتماعی: با نزدیکشدن دورهای پرخطر از گذار، چگونه میتوان اعتماد و همکاری معنادار را در جامعهای خسته، آسیبدیده و عاطفیـقطبیشده بازسازی کرد؟ در این بزنگاه تاریخی، فرصتهای ملموس برای پلزدن میان مخالفان نظام کنونی کجاست؟
درگیرشدن با بازیگران غیرلیبرال یا غیرعملگرا: برخی گروههای مخالف به دلایل مختلف از همکاری با دیگران پرهیز میکنند. آیا باید صرفاً نقدشان کرد، یا میتوان شیوههای عملی و مسئولانهای برای تعامل طراحی کرد؟
از رعیت تا شهروند: گذار ایران از جامعهای رعیتمحور به جامعه شهروندیِ مدرن در این مرحله چه میطلبد؟ عاملیت فردی و حاکمیت مردمی در عمل یعنی چه، و نخبگان ایرانی—در داخل و خارج—چه مسئولیتی در برابر مقاومت در برابر تقدیرگرایی دارند؟
مداخله خارجی و پیامدهای آن: چرا دعوت به مداخله خارجی مطرح میشود؟ چه فرضهایی موافقان و مخالفان را از هم جدا میکند؟ پس از مداخله چه سناریوهایی محتمل است و چه ضمانتهایی میتواند الگوهای شکست تاریخی را کاهش دهد؟ آیا همکاری سازنده در میان این اختلافها ممکن است؟
مدیریت دوره گذار: از اکنون تا تصویب نظم قانون اساسی جدید، چه راهبردهایی میتواند جمهوری اسلامی را شکست دهد و واقعیتهای میدانی را مسئولانه مدیریت کند، در حالیکه ریسکها و هزینههای گذار را به حداقل برساند؟
کنگره آزادی ایران میکوشد به رویکردی منضبط، فراگیر و عملگرایانه برای عبور از گذار ایران کمک کند—رویکردی که بر مسئولیتپذیری، واقعگرایی و عاملیت جمعی تکیه دارد.
لندن، ۲۸ و ۲۹ مارس ۲۰۲۶
شورای هماهنگی کنگره


اسماعیل عبدی

امید شمس

جلیل شرهانی

جوما بورش

حسین رزاق

خالد عزیزی

رضا علیجانی

سعید دهقان

شهریار آهی

عطا هودشتیان

کاظم علمداری

مارتین یوسفیانی

مجید زمانی

محسن سازگارا

محسن مخملباف

مریم سعیدی

مهدیه گلرو

مهران براتی

مهرداد خوانساری

نازنین افشینجم

ناصر بلیدهای

ناهید بهمنی

ندا سلطانی

نیره توحیدی

هادی زمانی

همایون مهمنش

هومن هارونی

یونس شاملی
کنگره آزادی ایران به «تکثر» نیروهای سیاسی و مدنی ایرانی باور دارد. ما میدانیم که در این کنگره جای بسیاری از شخصیتها و صاحبنظران شناختهشده سیاسی و اجتماعی خالی است. اما این ابتدای راه و گام اول این مسیر طولانی میباشد. امیدواریم این کنگره در ادامه، محل حضور و همافزایی همه ایرانیانی باشد که به دموکراسی، آزادی و توسعهی همهجانبه برای آینده این سرزمین کهن معتقدند.
سوالات پرتکرار
چرا نام کنگره از گفتگو برای ایران به کنگره آزادی ایران تغییر پیدا کرد؟+
ابتکار کنگره ابتدا با نام گفتگو برای ایران شروع شد. پس از دعوت طیف متنوعی از فعالان سیاسی و مدنی بنا شد که نمایندگان گروهها و شخصیتهای فعال سیاسی و مدنی برای مشارکت در طرح و برنامه کنگره کنار هم گرد بیایند. در جلسه ۲۳ و ۲۴ فوریه در لندن، مشارکتکنندگان تغییراتی در مأموریت کنگره بهوجود آوردند و نام آن را نیز به کنگره آزادی ایران تغییر دادند.
آیا این کنگره، با کنفرانس یا نشست دیگری در ارتباط بوده است؟ آیا کشور یا سازمان خارجی در آن نقش دارد؟+
خیر. این کنگره با هیچ طرح، نشست یا کنفرانس دیگری در ارتباط نبوده است و یک ابتکار مستقل توسط افراد ایرانی است. هیچ دولت یا سازمان خارجی در شکلگیری ایده و روند آن نقشی ندارد.
هزینه های کنگره از چه منابعی تامین شده است؟+
منابع مالی کنگره تا کنون توسط کارآفرینان ایرانی تامین شده است. از هیچ نهاد یا سازمان دولتی یا عمومی برای کنگره کمکی دریافت نشده است.
تماس
مدیر اجرایی: مجید زمانی
contact@ifcongress.org